Ozdobny ogród wiejski – współcześnie

2 Kwi

Powszechnie znane są symptomy zmian na współczesnej wsi. Przypomnijmy – wiążą się one ze zmianami w sferze gospodarczej i społecznej; są to, między innymi, następujące zjawiska: przenoszenie się większej liczby ludności do miast w związku z bardziej chłonnym rynkiem pracy w zawodach pozarolniczych, masowa produkcja lub napływ artykułów spożywczych, specjalizacja wielkoobszarowych gospodarstw. Wymienione zjawiska, to tylko niektóre przyczyny kształtowania się nowego obrazu współczesnej wsi i jej społeczności. Obok dotychczas najbardziej charakterystycznej grupy chłopów – rolników, producentów płodów rolnych, a więc tych bezpośrednio związanych z rolą mieszkańców wsi i grupy ludności pośrednio związanej z rolą (czyli okresowych pracowników najemnych i ludności świadczącej usługi), zwiększa się liczba mieszkańców wsi nie związanych z rolnictwem, tu zamieszkujących, ale mających swoje źródła dochodu poza wsią. Kształtują oni swoje siedliska zwykle (choć nie zawsze, są to dobre przykłady) nieco inaczej niż nakazują wiejskie zwyczaje. W ten sposób krajobraz wsi zmienia się na naszych oczach i przy naszym udziale.

Wróćmy jednak do wiejskiego ogrodu mającego w tym krajobrazie znaczenie szczególne. Większość przydomowych ogrodów na współczesnej wsi nie ma żadnego stylu. Bywają zaniedbane lub „nijakie”, a te zadbane upodabniają się najczęściej do ogrodów w zabudowie jednorodzinnej w mieście. Strzyżony trawnik, tujowy żywopłot, posępne iglaki, pokładające się jałowce – za betonowym i „rzeźbionym” na wzór drewna, ale koniecznie białym – ogrodzeniem, coraz częściej występują w krajobrazie wsi. Nowe wypiera stare, na co ma też wpływ masowa dostępność gatunków roślin w wyspecjalizowanych szkółkach [Burska i Szablewska].

Walka o przysłowiową tożsamość polskiej wsi nie jest jednak łatwa. Trudno bowiem narzucać właścicielom sposób urządzenia własnego obejścia. Dlatego ogromne znaczenie w staraniach o odtworzenie wiejskiego krajobrazu mogą mieć gospodarstwa agroturystyczne. To one bowiem mogą być wzorcowe, także w stylu urządzenia ogrodu. Przegląd ofert gospodarstw agroturystycznych, w których prezentowane są ich fotografie, wskazują na ich okazałość, estetykę, ale potwierdza też fakt o zbyt silnym naśladownictwie ogrodów miejskich, a więc zatraceniu swoistości ogrodu wiejskiego. Uznać to należy jako zjawisko zdecydowanie negatywne. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zdaniem socjologów, jednym z uznanych motywów wyboru miejsca efektywnej rekreacji jest odmienność od miejsc codziennego, stałego przebywania [Krzymowska-Kostrowicka]. XX To ważne wskazanie dla perspektyw rozwoju agroturystyki. Do całokształtu zabiegów o tożsamość wiejskich siedlisk, czy określanych jeszcze inaczej wiejskich sadyb [Drożdż-Szczybura], dodać powinniśmy starania o utrzymanie wiejskiego charakteru przydomowego ogrodu. Przy pomocy zaangażowanych właścicieli gospodarstw agroturystycznych mamy szansę to osiągnąć. Przydatne może być, podobnie jak w innych sytuacjach, doradztwo wyspecjalizowanych ośrodków i pomoc, na przykład Fundacji Odtwarzania Dziedzictwa Narodowego Hereditas działającej przy Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska. Wskazana byłaby współpraca z uczelniami przygotowującymi specjalistów w tym zakresie. W akademiach rolniczych kształceni są architekci krajobrazu, niektórzy z nich specjalizują się w problematyce krajobrazu wiejskiego (np. w Katedrze Terenów Zieleni w Akademii Rolniczej w Poznaniu wykonywane są prace z tego zakresu).

Dodać należy, że również parki krajobrazowe, których obszar obejmuje, znaczne niekiedy, obszary upraw rolnych i osad wiejskich, winny być zainteresowane problemami zachowania lub odtwarzania krajobrazu wiejskiego. I tu promocja ogrodu wiejskiego może być bardzo skuteczna. Ostrzeżeniem, a jednocześnie zachętą do takich działań, może być, powszechnie znana i krytykowana, unifikacja krajobrazów miejskich.

Agroturystyka ma dużą szansę obronić wieś przed zatraceniem regionalnych cech krajobrazu wiejskiego. Jeżeli jest to trudne w budownictwie (ze względu na koszty) zacznijmy od ogrodów!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: